فسخ قراردادهای عمرانی

فسخ قراردادهای عمرانی

برای شروع به ساخت‌وساز و ورود به دنیای فرصت‌های اقتصادی و عمرانی نیاز به وجود یک قرارداد پیمانکاری ساخت‌‌وساز جامع داریم. اما گاهی با وجود تنظیم یک قرارداد دقیق، شرایط برای همکاری‌های پیمانی آنطور که دلخواهمان است پیش نمی‌رود؛ در چنین مواقعی موضوع ختم قرارداد و یا فسخ آن پیش می‌آید. فسخ قرارداد به عنوان مفهومی حقوقی دارای شرایط و ضوابط قانونی خاصی است که می‌بایست آنها را در هر مورد لحاظ کرد. در این مطلب قصد داریم تا به موضوع مهم و رایج فسخ قراردادهای عمرانی بپردازیم و نکات حقوقی فرایند فسخ برای طرفین این قراردادها را مرور کنیم.

فسخ قرارداد به چه معناست؟
به ساده‌ترین معنا، فسخ قرارداد زمانی مطرح می‌شود که هر یک از طرفین با استناد به اسباب قانونی فسخ، قصد پایان دادن و انحلال ارادی قراردادی مابین خود را داشته باشند.
در یک قرارداد پیمانکاری ساخت‌وساز، هر یک از طرفین، یعنی پیمانکار و کارفرما دارای حقوق و تعهدات متقابلی هستند که می‌بایست مطابق با قرارداد پیمانکاری انجام شوند. در صورت عدم انجام برخی از تعهدات به احتمال فراوان، طرفین حق استفاده از ظرفیت فسخ قرارداد را دارند.
اما این اسباب قانونی به چه معناست؟ آیا در قرارداد پیمانکاری، طرفین می‌توانند بی‌جهت و بدون دلیل خاصی آن را فسخ کنند؟ اصولا در چه زمانی حق فسخ برای طرفین قرارداد پیمانکاری ساخت‌وساز ایجاد می‌شود؟
در ادامه سعی داریم تا به این سوالات پاسخ دهیم.

چه زمانی امکان فسخ قرارداد پیمانکاری ساخت‌وساز برای طرفین وجود دارد؟
اصولا در دو صورت می‌توان از حق فسخ در قراردادهای عمرانی بهره برد.
مورد اول توسل به اسباب قانونی است. با این توضیح که اغلب شرایط و موارد استفاده از حق فسخ در قوانین مرتبط با قراردادهای حقوقی یافت می‌شوند و افراد می‌توانند در صورت وقوع شرایط قانونی مذکور اقدام به قسخ قرارداد کنند. به طور مثال برای یافتن موارد حق فسخ در قراردادهای پیمانکاری ساخت‌‌وساز باید به قوانین مرتبط مانند شرایط عمومی پیمان رجوع کرد.
مورد دوم هم با استفاده از ظرفیت شرایط ضمن عقد است. یعنی طرفین می‌توانند با تنظیم بند مربوط به فسخ قرارداد، در قرارداد پیمانکاری ساخت‌وساز بر سر شرایط و ضوابط فسخ قرارداد توافق کنند.
نکته مهم آن است که کارفرما و پیمانکار ممکن است در موارد متفاوتی اقدام به فسخ کنند. به همین خاطر برای بررسی ملاحظات اصلی پیش از فسخ قرارداد، نیاز به بررسی جداگانه این موضوع در  هر دو سوی قرارداد، یعنی کارفرما و پیمانکار داریم.

حق فسخ قرارداد برای کارفرما تحت چه شرایطی ایجاد می‌شود؟
در ابتدا باید گفت که به دلیل شرایط خاص قراردادهای ساخت‌وساز و عمرانی و ارتباط تعهدات طرفین آن، اغلب موارد فسخ از سوی کارفرما صورت می‌گیرد. برای دانستن موارد ایجاد حق فسخ برای کارفرما، بایستی به شرایط عمومی پیمان رجوع کرد. در ماده ۴۶ سند مذکور فهرستی از موارد ایجاد حق فسخ برای کارفرما وجود دارد که در ادامه به برخی از مهمترین این موارد اشاره می‌کنیم:

۱) اگر پیمانکار در تحویل گرفتن کارگاه، ارائه برنامه زمانی تفصیلی، تجهیز کارگاه، شروع عملیات موضوع قرارداد و یا اتمام به موقع عملیات تاخیر داشته باشد.
۲) اگر پیمانکار بیش از ۱۵روز، کارگاه را بدون سرپرست بگذارد و یا کار را بدون اجاره کارفرما تعطیل کند.
۳) اگر مطابق دستور مهندس مشاور، پیمانکار موظف به اصلاح بخشی از پروژه شود و این کار را انجام ندهد.
۴) اگر پیمانکار ورشکسته شود یا شرکت او به هر دلیلی منحل شود و یا طبق حکم دادگاه تجهیزات و ماشین‌آلات او که لازمه انجام پروژه است، توقیف شود.
۵) اگر پیمانکار بیش از یک ماه در پرداخت دستمزد کارگران تاخیر کند.

موارد بالا بخشی از مهم‌ترین و رایج‌ترین دلایلی است که یک کارفرما می‌تواند به استناد وقوع آنها، قرارداد ساخت‌وساز را فسخ کند. البته فرایند فسخ از سوی کارفرما تابع مقررات و ضوابطی است که باید بلافاصله پس از تصمیم به فسخ انجام شود.
برخی از مهمترین اقدامات کارفرما پس از تصمیم به فسخ شامل موارد زیر است:
۱) ابلاغ تصمیم مبنی بر فسخ به پیمانکار
۲) ضبط تضمینات حسن انجام کار و سایر تضمین تعهدات پیمانکار
۳) در اختیار گرفتن کارگاه، مصالح، تجهیزات و… به همراه صورت‌برداری و حفاظت از آنها
و…

حق فسخ قرارداد برای پیمانکار تحت چه شرایطی ایجاد می‌شود؟
به دلیل آنکه در شرایط عمومی پیمان به صراحت از موارد امکان فسخ توسط کارفرما صحبت شده است، برخی تصور می‌کنند که امکان فسخ برای پیمانکار به رسمیت شناخته نشده است. اما این تصور درستی نیست چراکه در قراردادهای پیمانکاری ساخت‌وساز امکان فسخ تحت شرایط خاصی، هم برای کارفرما و هم برای پیمانکار وجود دارد. در ادامه به برخی از مواردی که امکان فسخ برای پیمانکار به وجود می‌آید اشاره می‌کنیم:

۱) اگر کارفرما در پرداخت پیش‌پرداخت قراردادی به پیمانکار تاخیر داشته باشد و شروع عملیات پروژه متوقف شود.
۲) اگر کارفرما صورت‌وضعیت‌های ارائه شده توسط پیمانکار را در بازه زمانی ۹۰ روزه تایید نکند.
۳) اگر کارفرما در تحویل زمین پروژه برای راه‌اندازی کارگاه و یا درتهیه مصالح و تجهیزات کارگاه که وظیفه تامین آن را دارد، تاخیری بیش از ۹۰ روز داشته باشد.
و…

در چنین شرایطی پیمانکار می‌تواند درخواست فسخ قرارداد را داشته باشد. مانند مورد قبل در خصوص اقدامات کارفرما پس از ابلاغ فسخ، در این حالت هم پیمانکار باید مواردی را پس از تصمیم به فسخ رعایت کند که در زیر به برخی از آنها می‌پردازیم:

۱) زمانی که موارد بالا رخ داد، پیمانکار باید درخواست خاتمه قرارداد را به کارفرما ابلاغ کند و کارفرما باید در بازه زمانی ۱۵ روزه، اقدام به مذاکره با پیمانکار برای ادامه یافتن قرارداد کند و اگر این اتفاق نیفتاد، قرارداد خاتمه یافته تلقی می‌شود.
۲) در برخی موارد باید پیمانکار فسخ قرارداد را از مرجع صالح که همان دادگاه است درخواست کند و نمی‌تواند مستقیما عملیات پروژه را متوقف کند. عدم تایید صورت‌وضعیت‌‌ها و به تبع آن عدم پرداخت دستمزد پیمانکار در هر مقطع، از موارد یاد شده است که نیاز به فسخ از طریق دادگاه دارد.

قرارداد اجرای داربست جهت اجرای نمای پروژه

قرارداد اجرای داربست جهت اجرای نمای پروژه وکیل بندرعباس

قرارداد اجرای داربست جهت اجرای نمای پروژه بسیار ضروری است زیرا اولین و مهم‌ترین چیزی که در امور اجرایی ساختمانی اهمیت دارد عبارت است از: امنیت کارگران و سایر مردم. از این رو حتماً کارفرمایان می‌بایست نسبت به این قرارداد توجه خاصی داشته باشند.
این قرارداد یکی از انواع قراردادهای پیمانکاری ساختمان است و ما در ادامه مطلب به نکات مهمی که باید حین تنظیم آن در نظر بگیرید می‌پردازیم تا بتوانید یک قرارداد مطابق با قانون و متناسب با شرایطتان داشته باشید.

 داربست چیست؟
داربست سازه‌ای است چوبی یا فلزی و موقتی که برای دسترسی به نقاط دشوار به هنگام ساخت یا تعمیر ساختمان‌ها و دیگر سازه‌ها بکار می‌رود. داربست‌ها که از میله‌های فلزی و چوبی ساخته می‌شوند گاه به عنوان تکیه‌گاه برای بخشی از دیگر سازه‌ها هم استفاده می‌شوند.

باید در نظر داشت که ساخت داربست‌ها مهارت ویژه‌ای نیاز دارد زیرا در صورت فروریختن یک داربست خطر تلفات جانی بسیار زیاد است. داربست‌های فلزی قالباً بصورت لوله‌های ۶ متری، ۳ متری و قالب و بست تشکیل می‌شوند. ولی چون ساختمان‌ها در متراژهای مختلفی ساخته شده‌اند لوله‌هایی با متراژهای کوچکتر و بزرگتر نیز در نصب داربست کاربرد دارند. یکی از ویژگی‌های داربست خوب داشتن فاصله مناسب با بدنه است که معمولاً ۳۰cm است. در بعضی مواقع نیز به دستور بنا و یا معمار و مهندسین مربوطه نسبت به نوع انجام کار در روی بدنه فاصله‌ها کم یا زیاد می‌شوند.

هدف اصلی داربست بندی، نصب داربست برای نما و موارد دیگر مانند: داربست برای رنگ‌آمیزی، سنگ‌کاری و سیمان‌کاری، نماشویی و… است که عموماً با یک رویه داربست بندی می‌شوند و تفاوت آن در بالا و پایین بسته‌شده قالب‌های داربست جهت دسترسی استفاده‌کننده قرار می‌گیرند.
انواع داربست برای اجرا کدامند؟
۱-داربست مثلثی فلزی

۲- داربست‌های فلزی یا Metal Scaffolding

۳-داربست‌های معلق یا Suspended Scaffolding

۴-داربست‌های پایه‌دار یا Standing Scaffolding

و….

مفاد قرارداد اجرای داربست چیست؟
عمل پیمانکاری داربست عبارت است از انجام دادن عملیات داربست بصورت اجاره یا شخصی، توسط افراد ماهر در موارد نصب و آماده سازی داربست. به این منظور قراردادی میان طرفین منعقد می‌شود به نام قرارداد اجرای داربست که از مهم‌ترین مفاد این قرارداد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

موضوع قرارداد اجرای داربست

به عنوان مثال: عبارت است از اجاره و حمل و نصب و اجرای داربست جهت اجرای نما پروژه

اسناد و مدارک قرارداد

مبلغ قرارداد و نحوه پرداخت مبلغ

مدت قرارداد

شرایط فورس ماژور در قرارداد

تعهدات پیمانکار

به عنوان نمونه:

پیمانکار موظف است بلافاصله پس از ابلاغ قرارداد، نسبت به تجهیز کارگاه و شروع عملیات اجرایی اقدام نماید.
پیمانکار موظف است کارهای موضوع قرارداد را شخصاً انجام دهد و حق واگذاری تمام یا قسمتی از موضوع پیمان را به دیگری ندارد.
پیمانکار مجاز به تعطیلی کار بدون اجازه کارفرما نمی‌باشد. پیمانکار موظف است از لوله و اتصالات سالم و مرغوب استفاده نماید.
نصب، تغییر، تعمیر و یا پیاده نمودن اجرای داربست باید توسط داربست بند ماهر انجام پذیرفته و تحویل کارفرما گردد.
پیمانکار نبایستی پایه‌های داربست را روی زمین بگذارد بلکه بایستی روی شالوده مناسبی که قابلیت توزیع بار را دارا می‌باشد، قرار دهد.
پیمانکار بایستی داربست را طوری مهار نماید که هیچ گونه نوسانی نداشته باشد.
پیمانکار باید داربست را در هر ۱۰ متر ارتفاع به وسیله مهار به ساختمان محکم نماید.
داربستی که پیمانکار اجرای می‌نماید بایستی در برابر عبور و مرور کارگران و بارهای لازم و بادهای موضعی مقاوم باشد.
در زمانی که محل نصب داربست در نزدیکی خطوط برق باشد پیمانکار بایستی مراتب را به کارفرما اعلام و تا پس از هماهنگی کارفرما با اداره برق تدابیر لازم اندیشیده شود.
تعهدات کارفرما

به عنوان نمونه:

آب و برق مورد نیاز پیمانکار، جهت اجرای عملیات در محل کارگاه و هر طبقه به طور مجزا با کارفرما می‌باشد.
کارفرما موظف است مکانی جهت استراحت و غذاخوری برای کارگران مهیا نماید.
کارفرما بایستی سرویس بهداشتی مناسب و کافی برای کارگران احداث نماید.
کارفرما بایستی کارگاه را در مقابل حوادث کارگاهی بیمه نماید این بیمه شامل بیمه ساختمان در حال احداث، ساختمان‌های اطراف و اشخاصی است در آن مشغول به کار می‌باشند.
حل اختلاف بین کارفرما و پیمانکار

موارد فسخ قرارداد

اگر نیاز به این قرارداد دارید، کارشناسان امور قراردادهای پیمانکاری ساختمان آماده تنظیم قرارداد اجرای داربست اصولی و حرفه‌ای برای شما هستند.

این نکات را می‌توانید در قرارداد اجرای داربست در نظر بگیرید.
۱- کارفرما با امضای قرارداد مذکور، لوازم داربست فلزی لازم در موضوع را پس از نصب تحویل می‌گیرد.

۲- وظیفه حفظ و نگهداری داربست بر عهده کارفرما بوده و وی با گرفتن رسید تحویل از پیمانکار این مسئولیت ساقط می‌گردد.

۳- پیمانکار موظف است طی دو روز از زمان اعلام کتبی کارفرما مبادرت به جمع آوری داربست نماید.

۴- پیمانکار داربست موضوع قرارداد را به صورت مقاوم ایستا و صحیح و سالم به کارفرما تحویل می‌نماید. پس از تحویل با عنایت به عدم حضور پیمانکار در روزهای بعد و تغییرات احتمالی توسط کارگران کارفرما و حوادث احتمالی از قبیل اصابت ضربه و گود برداری و …، از آن پس مسئولیت ایستائی، خسارات احتمالی و نیز جلوگیری از سرقت داربست به عهده کارفرما می‌باشد.

۵- پیمانکار موظف است خود و عوامل اجرائی خود را بیمه نماید.

سخن آخر
عمل پیمانکاری داربست عبارت است از انجام دادن عملیات داربست بصورت اجاره یا شخصی، و قرارداد اجرای داربست جهت اجرای نمای پروژه میان کارفرما و پیمانکار منعقد می‌شود و در این میان پیمانکار متعهد می‌شود در مدت زمان مشخص شده طبق حق‌الزحمه‌ای که از کارفرما می‌گیرد خدماتی از قبیل اجاره و حمل و نصب و اجرای داربست را بر عهده گیرد.

قراردادهای ساخت و اجرا

قراردادهای ساخت و اجرا

وکیل

قراردادهای عمرانی از نظر فنی و اجرا دارای انواع مختلفی هستند که پیشتر به آن پرداخته­‌ایم. در هر یک از انواع قراردادهای ساخت و اجرا ممکن است مشکلاتی بروز کند که نیازمند حل و فصل با روش‌های حقوقی باشند. در چنین زمانی طرح دعوی حقوقی راه حلی است که اکثر طرفین این اختلافات در پیش می‌گیرند تا به‌وسیله آن مشکلات حقوقی خود را حل کرده و اصل قرارداد را تا جای ممکن حفظ کنند. در این مطلب قصد داریم تا به مهم‌ترین دعاوی مطرح شده بر اساس قراردادهای ساخت و اجرا اشاره کنیم و نکات مهم هر یک از این دعاوی را بررسی کنیم.

دعاوی در قراردادهای ساخت و اجرا چند دسته هستند؟

به طور کلی، انواع و یا تعداد دعاوی بر مبنای قراردادهای ساخت و اجرا در جای خاصی ذکر نشده است اما با توجه به کثرت دعاوی طرح شده در حوزه‌هایی خاص، به نظر می‌رسد می‌توان گفت که این دعاوی ممکن است در چهار دسته کلی قرار بگیرند که برخی مستقیما به خود قرارداد مربوط می‌شوند و برخی دیگر خارج از قرارداد امکان طرح دارند. اگرچه ممکن است دعاوی متعددی در هر مورد خاص امکان طرح توسط کارفرما یا پیمانکار داشته باشد، اما مواردی که در این مطلب ذکر می‌شوند مهمترین و رایج‌ترین دعاوی قراردادهای ساخت و اجرا هستند. در ادامه نگاهی به دسته‌بندی‌های رایج دعاوی خواهیم انداخت.

دعاوی بر مبنای قرارداد

این دعاوی که به دعاوی قراردادی معروف هستند، زمانی طرح می‌شوند که نقض خاصی متوجه یکی از بندهای قرارداد شده باشد. در واقع در این دعاوی، موضوع اختلاف در متن قرارداد نهفته است. مثلا ممکن است درخصوص نقض بندهای مبلغ یا مهلت قرارداد پیمانکار یا کارفرما اعتراضی داشته باشند و از طریق مذاکره هم قادر به حل آن نباشند. در چنین حالتی امکان دارد طرفین قصد طرح دعوی داشته باشند تا از حقوق خود حفاظت کنند و یا خسارات مرتبط با نقض قرارداد را مطالبه کنند. غالبا این نوع دعاوی، شایع‌ترین دعاوی عمرانی هستند.

دعاوی بر مبنایی خارج از قرارداد

گاهی ممکن است اختلاف بر سر موضوعی مرتبط با پروژه باشد اما محل اختلاف را نتوان در خود قرارداد جست‌وجو کرد. در چنین حالتی گفته می‌شود دعاوی فراقراردادی هستند و یا از جنس دعاوی ضمن قرارداد محسوب می‌شوند. بدین معنا که اختلاف نه در متن قرارداد، بلکه در رعایت قواعد عرفی ساخت و اجرا و یا به حکم قوانین خاصی بروز کرده‌اند.

مثلا ممکن است طرفین هیچ مشکلی با بندهای قرارداد نداشته باشند اما یکی از آنها مدعی شود که دیگری حق عرفی او را نقض کرده است. این حقوق می‌توانند بنا به مشاغل خاص مرتبط با ساخت و اجرا وجود داشته باشند و اگر به درجه عرف آن حرفه رسیده باشند، باید توسط طرفین تبعیت شوند، هرچند در قرارداد به آن اشاره‌ای نشده نشود. در نتیجه در چنین حالتی هم شکی نیست که می‌توان از ظرفیت طرح دعوی استفاده نمود.

دعاوی مرتبط با ارز‌ش‌گذاری مجدد

در اکثر موارد، قراردادهای ساخت و اجرا، دارای مبلغ معین و مورد توافق طرفین است. اما گاهی ممکن است به دلایل مختلف قیمت‌گذاری در زمان انعقاد قرارداد صورت نگیرد.

مثلا ممکن است امور مربوط به موضوع قرارداد در جریان باشند اما قرارداد اصلی به دلیل مشکلی حقوقی، دیگر به لحاظ حقوقی معتبر نباشد.
مورد دیگر زمانی است که در میان راه انجام پروژه، به درخواست کارفرما یا افراد صالح دیگر، موارد جدیدی به انجام عملیات پروژه اضافه شود. مثلا کارفرما تصمیم به بازسازی قسمت خاصی از ساختمان بگیرد که در قرارداد به آن اشاره نشده است.

همچنین ممکن است، به دلیل فوریت موضوع پروژه، فرصت کافی برای انعقاد قرارداد پیمانکاری یا توافق بر سر قیمت موضوع قرارداد نباشد. به طور مثال ساختمانی در معرض تخریب گسترده و زود هنگام باشد و کارفرما به سرعت از پیمانکار درخواست مرمت و جلوگیری از تخریب بنا کند. در چنین وضعیتی به دلیل اضطرار پیش آمده، مذاکره بر سر مبلغ پروژه چندان گزینه عاقلانه‌ای نیست و قیمت‌گذاری پس از انجام پروژه صورت می‌گیرد.
در تمام موارد یاد شده، نیاز به ارزش‌گذاری جدیدی منطبق با وضعیت خاص پروژه داریم. به همین خاطر ممکن است هر یک از طرفین (در این حالت، احتمال طرح دعوی توسط پیمانکار بیشتر است) اقدام به طرح دعوی ارزش‌گذاری جدید کنند.

دعاوی مبنی بر درخواست مساعدت مالی

این دعاوی که به دعاوی مساعدتی معروف هستند، از طرف پیمانکار مطرح می‌شوند و حاوی درخواست پرداخت مبلغ بیشتری برای انجام پروژه است. در واقع در این دعاوی، پیمانکار به دلیل حدوث اتفاقاتی مانند استخدام کارگر بیشتر یا فراهم آوردن مواد اولیه بیشتر، با مشکل کمبود سرمایه مواجه می‌شود. در این مواقع پیمانکار می‌تواند از کارفرما درخواست مساعدت مالی کند. البته همانطور که حدس می‌زنید غالبا چنین درخواستی توسط کارفرما پذیرفته نمی‌شود و نمی‌توان کارفرما را از لحاظ حقوقی به پذیرش درخواست مساعدت مجبور کرد.

 

نکات حقوقی قرارداد تجاری و انواع آن

نکات حقوقی قرارداد تجاری و انواع آن

وکیل

جهت تقسیم‌بندی قراردادهای تجاری و بازرگانی، معیار و طریق خاص و مشخصی وجود ندارد و مذاکره‌کنندگان و تجار در این زمینه توافق ندارند و اتفاق نظری در این باب وجود ندارد. ما در این مطلب قصد داریم انواع قراردادهای تجاری را بیان کنیم.

انواع قراردادهای تجاری عبارتند از؛ قراردادهای فروش، خرید، تأمین مالی، پیمانکاری، خدمات، تدارکات، فرانشیز و برون سپاری که ذیلاً بیان خواهند شد.

قرارداد فروش

قراردادهای فروش از قدیمی‌ترین و شناخته‌شده‌ترین قراردادهای تجاری هستند و در این نوع قرارداد یک طرف، کالا یا هر دارایی خود را در ازاء دریافت پول یا کالایی دیگر و با رعایت مجموعه‌ای از شرایط متشکل از زمان پرداخت تا نحوه‌ پرداخت و طریق تقسیم ریسک‌ و موارد دیگر به طرف دوم واگذار می‌کند.

عقد بیع؛ عقدی است که به موجب آن شخصی، مالی را درمقابل مال دیگر به شخص دیگری واگذار کند طوری که مالک مال مالکیت کالای خود را در برابر پول یا مالی که دریافت می‌کند به طرف مقابل منتقل کند و طرف نیز در مقابل دریافت کالا، پول یا مال خود را به فروشنده بدهد.

قرارداد تأمین مالی یا فاینانس

قراردادهای فاینانس یا تأمین مالی نیز از انواع قراردادهای تجاری مهم هستند که متداول ترین روش تأمین مالی جهت اجرای طرح‌ها و پروژه‌هاست و امکان استفاده از منابع داخلی و یا دریافت و استفاده از وام ارزی را به طرف می دهد. امکان تأمین مالی از طریق سرمایه گذاران داخلی نیز ممکن است. این تامین مالی در اموری مانند پروژه‌های توسعه کسب و کار، استارت‌آپ‌ها، کسب و کار زیرمجموعه‌ی یک هلدینگ توسط یکی دیگر از زیرمجموعه‌های هلدینگ، اجرای یک قرارداد و تأمین مالی به شرط خرید بخشی از محصول صورت می گیرد.

بنابراین یکی از طرق تأمین هزینه ‌های اجرایی و انجام پروژه ‌های عمرانی و زیربنایی ، تأمین مالی از طریق سرمایه خارجی است.

قرارداد خدمات

قرارداد خدمات نیز یکی از انواع پرکاربرد قراردادهای تجاری است. در این نوع قرارداد کالایی مورد مبادله قرار نمی گیرد و مبادله کالا صورت نمی گیرد و موضوع اصلی قرارداد، ارائه خدمات توسط یکی از طرفین است.

قرارداد پیمانکاری

قرارداد پیمانکاری یعنی، اجرای یک پروژه از سوی کارفرما به پیمانکار واگذار می‌شود. بنابراین موضوع پیمانکاری واگذاری اجرای یک پروژه است. پیمانکاری مجموعه‌ای از خدمات پیمانی و اجرایی است که در راستای کلیه عملیات مربوط به پروژه‌های راه و ساختمان مانند خاکبرداری، زیرسازی، جدول‌گذاری، خاکریزی، آسفالت، عایق‌کاری، شرکت در مناقصات و مزایدات دولتی و خصوصی انجام می‌شود. شرکت‌های پیمانکاری ساختمان در هر زمینه‌ای از عمرانی و ساختمانی فعالیت دارند.

قرارداد تدارکات

قراردادهای تدارکات مشابه قرارداد خرید هستند منتها ماهیت تامین کننده و تعهدات او تفاوت دارد. به طور مثال تامین کننده الزاماً فروشنده نیست بلکه ملزومات اولیه را از مجموعه دیگر تهیه و کارمزد دریافت می نماید.

 قرارداد ساخت، بهره‌برداری، واگذاری

در قراردادهای ساخت، بهره‌برداری، واگذاری کارفرما پروژه‌ای را به طرف دوم واگذار و به‌ جای پرداخت پول، به او اجازه می‌دهد که پس از راه‌اندازی پروژه، مدتی از آن بهره‌برداری و از منافع مالی آن بهره‌ ببرد. پس از گذشت این مدت مشخص، پروژه به کارفرما تحویل داده می‌شود. این قرارداد از طرفی به قرارداد پیمانکاری مشابه است و از طرفی به قرارداد تامین مالی.

قرارداد فرانشیز

مطابق ماده ۲ قانون نمونه موسسه بين‌‌المللي یکنواخت کردن حقوق خصوصي؛ حقوق اعطا شده توسط فرانشيزدهنده که فرانشيزگيرنده را مجاز و ملزم مي‌‌کند در ازاي عوض مالي مستقيم يا غيرمستقيم، متعهد به تجارت فروش کالا يا ارائه خدمات از طرف خود، تحت یک سيستم طراحي‌شده توسط فرانشيزدهنده باشد که شامل دانش تجربي و مساعدت است و تا حدود زيادي شيوه‌اي را که در آن تجارت فرانشيز بايد مورد بهره‌برداري قرار گيرد تعيين مي‌‌کند و شامل کنترل عمده و مستمر بهره‌برداري از سوي فرانشيزدهنده بوده و عمدتا مرتبط با يک علامت تجاري، علامت خدماتي، نام تجاري يا آرم طراحي‌شده توسط فرانشيزدهنده است.

سازمان جهانی مالکیت معنوی نیز در تعریف فرانشیز می نویسد؛ قراردادی است که به وسیله آن، فرانشیزدهنده که روشی ویژه برای پرداختن به تجارتی خاص را گسترش داده است، به فرد دیگری یعنی فرانشیزگیرنده اجازه می‌دهد که از این روش مطابق با دستورات وی و البته در مقابل پرداخت مابه‌ازا استفاده کند.

بنابراین قرارداد فرانشيز عبارتست از توافقي که طبق آن، فرانشيزدهنده اجازه بهره‌برداري از مجموعه مالکيت‌هاي فکري را با محوريت علامت تجاري خود، به همراه يک نظام تجاري خاص و راهبردهاي فني و تجاري، با هدف توليد و توزيع محصولات يا ارایه خدمات، تحت نظارت و کنترل خود و معمولاً در مقابل دريافت عوض، به فرانشيزگيرنده مي‌دهد.

قراردادهای ‌برونسپاری

در قرارداد برون سپاری یک فرایند به طرف قرارداد واگذار می شود و این فرایند پیوسته و دائمی است. برون سپاری، قراردادی است که میان دو طرف منعقد می‌شود تا بخشی از وظیفه، عملیات، کار یا فرآیندی که قرار بوده به وسیله کارمندان شرکت انجام شود، در مدت زمان مشخصی توسط آن شرکت انجام شود. این فرآیندهای برون سپاری توسط گروه دیگری انجام می شود می‌توانند درون شرکت یا بیرون از آن انجام شوند.

قرارداد ‌لیسانس

قرارداد لیسانس به عنوان قراردادهای اعطای مجوز و یا قرارداد حق استفاده از مالکیت فکری و یا قراردادهای پروانه بهره‌برداری شناخته می شوند. این قرارداد قدری پیچیدگی نسبت به قراردادهای دیگر دارد. قرارداد لیسانس قراردادی است که در آن، یکی از طرفین، حق بهره برداری، استفاده و انتفاع از تمام یا قسمتی از دارایی‌های نامشهود خود را برای مدت معین و در یک محدوده‌ جغرافیایی یا بازار مشخص، به طرف دیگر واگذار می نماید. سازمان یونیدو ، قرارداد لیسانس را یکی از انواع قراردادهای انتقال فناوری معرفی نموده است.

قرارداد ‌نمایندگی

نمایندگی رابطه ای است بین دو طرف که بر مبنای آن یک نفر که نماینده نامیده می‌شود، می‌تواند به جای طرف دیگر یعنی اصیل، عمل نماید؛ به نحوی که این توانایی را داشته باشد تا بر موقعیت حقوقی اصیل در خصوص دیگران اثر گذارد. به طور مثال در حوزه‌های مشخص با اشخاص ثالث مذاکره کند یا از جانب اصیل قرارداد را با وی منعقد نماید.

نماینده متعهد کسی است که حسب درخواست و دستور اصیل عمل نماید و در کنترل وی باشد. او مالک اموال اصیل نیست؛ اگرچه ممکن است در این زمینه قدرت و اختیاری داشته باشد. نمایندگی تجاری نیز رابطه ای قراردادی است که طبق آن نماینده تجاری مستقلاً متصدی مذاکره و انعقاد معاملات تجاری و غیره را به نام و به حساب اصیل در مقابل دریافت اجرت یا کمیسیون گردد.